Sửa Đổi Quy Định Về Nhà Ở Xã Hội: Mở Rộng Tiêu Chí, Bổ Sung Cơ Chế Kê Khai và Hoàn Thiện Thủ Tục

Trong bối cảnh nhu cầu về nhà ở xã hội ngày càng tăng, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 54/2026/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung nhiều quy định quan trọng nhằm tháo gỡ vướng mắc, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân tiếp cận nhà ở xã hội. Nghị định này tập trung vào việc mở rộng tiêu chí xác định điều kiện chưa có nhà ở, bổ sung cơ chế kê khai, cam kết và hậu kiểm về thu nhập, đồng thời chuẩn hóa trình tự, thủ tục bán, cho thuê mua, cho thuê nhà ở xã hội.

I. Mở Rộng Tiêu Chí Xác Định Điều Kiện Chưa Có Nhà Ở

Nghị định 54/2026/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 29 của Nghị định số 100/2024/NĐ-CP, làm rõ hơn các điều kiện để được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở xã hội. Cụ thể, tiêu chí “chưa có nhà ở” giờ đây được mở rộng, bao gồm cả trường hợp không có thông tin về nhà ở trong Giấy chứng nhận và không phụ thuộc vào thời điểm nộp hồ sơ mua, thuê mua nhà ở xã hội.

Quy định mới nêu rõ: “Trường hợp chưa có nhà ở thuộc sở hữu của mình được xác định khi đối tượng quy định tại khoản 1 Điều 77 của Luật Nhà ở và vợ hoặc chồng của đối tượng đó (nếu có) được xác định là không có tên hoặc không có nội dung thông tin về nhà ở trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất tại tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nơi có dự án nhà ở xã hội đó.” Thẩm quyền xác nhận điều kiện này cũng được giao cho cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận theo pháp luật đất đai, rút ngắn thời gian xác nhận xuống còn 07 ngày làm việc.

II. Bổ Sung Cơ Chế Kê Khai, Cam Kết và Hậu Kiểm Về Thu Nhập

Liên quan đến điều kiện thu nhập, Nghị định 54/2026/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 30 của Nghị định số 100/2024/NĐ-CP. Theo đó, thẩm quyền xác nhận thu nhập được chuyển từ UBND cấp xã sang Công an cấp xã. Điều này đi kèm với việc bổ sung cơ chế kê khai, cam kết và hậu kiểm thu nhập, giúp quy trình minh bạch và chính xác hơn.

Đơn đề nghị xác nhận thu nhập giờ đây đồng thời là giấy tờ chứng minh đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội. Mức trần thu nhập được giữ nguyên theo quy định cũ: không quá 15 triệu đồng/tháng đối với người độc thân và không quá 30 triệu đồng/tháng đối với hộ đã kết hôn. Công an cấp xã có trách nhiệm xác nhận các thông tin cá nhân cơ bản và phối hợp với các cơ quan liên quan để xác minh, hậu kiểm thu nhập khi cần thiết.

III. Chuẩn Hóa Trình Tự, Thủ Tục Mua, Thuê Mua, Thuê Nhà Ở Xã Hội

Nghị định 54/2026/NĐ-CP cũng quy định chi tiết về trình tự, thủ tục bán, cho thuê mua, cho thuê nhà ở xã hội theo dự án. Điểm mới nổi bật là việc chuẩn hóa hình thức công khai thông tin trên hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản, đồng thời đa dạng hóa cách thức nộp hồ sơ như trực tiếp, trực tuyến, qua bưu chính hoặc thông qua cơ quan, đơn vị nơi người lao động làm việc.

Thời hạn xử lý hồ sơ, thứ tự đối tượng ưu tiên và cách xử lý khi số lượng hồ sơ vượt chỉ tiêu cũng được quy định rõ ràng. Chủ đầu tư có trách nhiệm công khai thông tin dự án, tiếp nhận hồ sơ, tổng hợp danh sách người đăng ký, kiểm tra và công bố danh sách đủ điều kiện. Trong trường hợp số lượng hồ sơ đủ điều kiện vượt quá số lượng căn hộ, chủ đầu tư sẽ tổ chức bốc thăm dưới sự giám sát của các cơ quan chức năng. Các đối tượng ưu tiên theo Luật Nhà ở sẽ được xem xét mua trước khi tiến hành bốc thăm. Sau khi hoàn tất thủ tục, chủ đầu tư sẽ ký kết hợp đồng mua bán và công khai danh sách khách hàng đã mua nhà.

IV. Ưu Tiên Bán Cho Người Đang Thuê Trước Thời Hạn 10 Năm

Nghị định bổ sung quy định cho phép chủ đầu tư được ưu tiên bán nhà ở xã hội đang cho thuê cho người thuê đủ điều kiện khi có nhu cầu mua trước thời hạn 10 năm, thay vì 05 năm như quy định cũ. Quy định này cũng mở rộng thêm phương án bán lại nhà ở xã hội cho Quỹ nhà ở quốc gia và chi tiết hóa cách xác định giá bán, bao gồm giá thẩm định, lãi vay và khấu hao.

Nghị định số 54/2026/NĐ-CP bắt đầu có hiệu lực thi hành từ ngày 09/02/2026, hứa hẹn sẽ góp phần quan trọng vào việc thúc đẩy thị trường nhà ở xã hội, đảm bảo an sinh xã hội và mang lại cơ hội sở hữu nhà ở cho nhiều đối tượng có thu nhập thấp.

Nguồn: Báo Chính phủ.