Hai từ “thực sự” và “thật sự” thường gây nhầm lẫn trong cách dùng bởi chúng có nghĩa tương đồng và có thể thay thế cho nhau trong nhiều ngữ cảnh. Tuy nhiên, việc hiểu rõ về nguồn gốc và sắc thái sử dụng của từng từ sẽ giúp bạn diễn đạt ý một cách chính xác và tự nhiên hơn. Bài viết này sẽ làm rõ ý nghĩa, nguồn gốc và cách dùng phổ biến của hai từ này.

1. “Thực sự” và “Thật sự” là gì?

Theo Từ điển tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học, “thực sự” và “thật sự” là hai từ đồng nghĩa, có thể sử dụng thay thế cho nhau trong nhiều trường hợp. Về mặt tần suất sử dụng, “thật sự” được coi là từ dùng phổ biến hơn trong giao tiếp hàng ngày. Tình huống này tương tự như cách phân biệt “xung quanh” và “chung quanh”, hoặc “chân thật” và “chân thực”.

Các báo chí uy tín tại Việt Nam như VnExpress đã sử dụng cả hai từ này trong các bài viết của mình. Ví dụ:

  • “Thực sự”:

    • “Điều gì khiến bạn thực sự hạnh phúc?”
    • “Ăn rau muống tự trồng có thực sự an toàn?”
    • “Ăn kiểu ‘nhà giàu’ có thực sự tốt?”
  • “Thật sự”:

    • “Hung thủ thật sự đằng sau án ‘tru di tam tộc’ của Nguyễn Trãi”
    • “Rome có thật sự lãng mạn như trên ảnh?”
    • “Các thành phố có thật sự đang chìm dần?”

Những ví dụ trên cho thấy, dù viết là “thật sự” hay “thực sự” đều đúng ngữ pháp và phù hợp với ngữ cảnh.

Tuy nhiên, khi xem xét cặp từ “sự thực” và “sự thật”, có một sự khác biệt nhỏ. “Sự thực” có thể được xem là một phương ngữ, mang ý nghĩa tương đồng với “sự thật” và “sự thật” là cách dùng phổ biến hơn.

Một góc nhìn thú vị từ học giả An Chi trên báo Petrotimes cho rằng, chữ “thật” có trước, còn chữ “thực” có sau. Hai từ này đồng nghĩa và có thể thay thế cho nhau trong nhiều trường hợp. Ví dụ, “thực sự” có thể thay bằng “thật sự”, “thực ra” có thể thay bằng “thật ra”. Tuy nhiên, không phải lúc nào cũng có thể thay thế hoàn toàn, chẳng hạn như “thị thực” không thể nói thành “thị thật”, hay “hiện thực” không thể nói thành “hiện thật”.

Nguồn gốc và cách dùng từ "thực sự" và "thật sự"Nguồn gốc và cách dùng từ "thực sự" và "thật sự"

2. “Thật sự” nghĩa là gì?

Theo Từ điển tiếng Việt, “thật sự” được định nghĩa là một tính từ, mang ý nghĩa “thật, có thật, với đầy đủ mức độ hoặc ý nghĩa”. Các ví dụ minh họa cho cách dùng này bao gồm:

  • “Người chủ thật sự”
  • “Giỏi thật sự”
  • “Thật sự ngạc nhiên”

Kết luận:

Tóm lại, bạn đọc có thể yên tâm sử dụng cả hai cách viết “thực sự” và “thật sự” vì chúng đều đúng. Tuy nhiên, “thật sự” là từ được sử dụng phổ biến hơn trong giao tiếp và văn viết hàng ngày tại Việt Nam.

Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào khác về ngôn ngữ hoặc muốn tìm hiểu thêm về các cặp từ đồng nghĩa, đừng ngần ngại để lại bình luận hoặc liên hệ với chúng tôi qua Facebook.